Tomaszów Mazowiecki, dnia 8 czerwca 2026 r.

Mariusz Strzępek
Radny Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim

Zarząd Powiatu Tomaszowskiego
za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim

Wniosek
w sprawie podjęcia działań dotyczących unikania praktyk budzących wątpliwości etyczne w przypadku zatrudniania radnych Rady Powiatu w jednostkach organizacyjnych podległych Powiatowi Tomaszowskiemu
Działając jako Radny Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim, zwracam się do Zarządu Powiatu Tomaszowskiego z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu uporządkowanie, wyjaśnienie i uregulowanie praktyk związanych z podejmowaniem zatrudnienia przez radnych Rady Powiatu w jednostkach organizacyjnych podległych Powiatowi Tomaszowskiemu, współprowadzonych przez Powiat, nadzorowanych przez Powiat albo finansowanych ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Powiatu.
Przedmiotem niniejszego wniosku nie jest przesądzanie, że w konkretnych przypadkach doszło do naruszenia prawa. Nie taki jest jego cel. Chodzi o sprawę głębszą i z punktu widzenia samorządu równie istotną: o etykę życia publicznego, bezstronność radnego, przejrzystość działania organów Powiatu oraz zaufanie mieszkańców do osób pełniących funkcje publiczne.
W demokracji lokalnej nie wystarczy, aby „wszystko zgadzało się w papierach”. Musi jeszcze zgadzać się w oczach mieszkańców. Prawo wyznacza minimum, ale etyka wyznacza standard, bez którego zaufanie publiczne staje się pustą fasadą.
W Powiecie Tomaszowskim obowiązuje Kodeks etyczny Radnych Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim. Nie jest to dokument dekoracyjny, który ma istnieć wyłącznie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Powinien być rzeczywistym punktem odniesienia dla oceny zachowań radnych oraz praktyk instytucjonalnych w Powiecie Tomaszowskim.
Już sama preambuła Kodeksu wskazuje, że jego celem jest określenie wartości i standardów zachowania wybieralnych przedstawicieli władzy lokalnej, a także poinformowanie obywateli o standardach, jakich mają prawo oczekiwać od radnych Rady Powiatu Tomaszowskiego. Kodeks przypomina również słowa Seneki: „Czego prawo nie zabrania, zabrania wstyd”. To
zdanie w tej sprawie ma znaczenie szczególne. Pokazuje bowiem, że etyka samorządowa zaczyna się tam, gdzie kończy się samo formalne odczytywanie przepisów.
Kodeks stanowi, że radni Rady Powiatu Tomaszowskiego pełnią służbę publiczną, zobowiązani są dbać o wykonywanie zadań publicznych oraz środki publiczne z uwzględnieniem interesu państwa, interesu wspólnoty samorządowej i interesu obywateli. Wskazuje także zasady praworządności, bezstronności, bezinteresowności, obiektywności, uczciwości, rzetelności, odpowiedzialności, jawności, dbałości o interes publiczny oraz godnego zachowania przy wykonywaniu funkcji radnego.
Szczególne znaczenie mają w tej sprawie zapisy, zgodnie z którymi służba publiczna opiera się na zaufaniu publicznym i wymaga stawiania interesu publicznego ponad interes osobisty. Kodeks stanowi również, że radni Rady Powiatu działają bezstronnie i bezinteresownie, nie uczestniczą w podejmowaniu decyzji, naradach, opiniowaniu lub głosowaniu w sprawach, w których mają bezpośredni lub pośredni interes osobisty, a także nie podejmują prac ani zajęć kolidujących z funkcją radnego.
W świetle tych zasad zatrudnianie radnych Rady Powiatu w jednostkach zależnych od Powiatu, nawet jeśli formalnie dopuszczalne, może budzić uzasadnione wątpliwości etyczne. Radny współdecyduje o budżecie Powiatu, uczestniczy w pracach komisji, opiniuje sprawy dotyczące jednostek powiatowych, głosuje nad uchwałami mającymi wpływ na ich funkcjonowanie, a także ma prawo kontrolować działania Zarządu Powiatu i podległych mu struktur. Jeżeli jednocześnie pozostaje zawodowo związany z jednostką podległą Powiatowi, nadzorowaną przez Powiat albo finansowaną ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Powiatu, rodzi to pytanie o rzeczywistą niezależność radnego oraz o społeczne postrzeganie tej niezależności.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o stanowiska kierownicze. Wątpliwości etyczne mogą powstawać niezależnie od tego, jaką pracę radny wykonuje, jaki ma zakres obowiązków, czy jest zatrudniony na stanowisku administracyjnym, pedagogicznym, technicznym, pomocniczym, specjalistycznym czy jakimkolwiek innym. Istotą problemu nie jest nazwa stanowiska, lecz relacja zależności między osobą pełniącą mandat radnego a strukturą, którą radny jako członek organu stanowiącego powinien oceniać, kontrolować i współkształtować.
Samorząd nie może być przestrzenią zawodowych zależności między radnym a instytucjami, wobec których radny powinien zachować bezstronność. Nawet samo wrażenie, że mandat radnego może łączyć się z możliwością uzyskania zatrudnienia w strukturach zależnych od Powiatu, może prowadzić do osłabienia zaufania mieszkańców. A zaufanie publiczne, raz naruszone, odbudowuje się długo — jak dom po pożarze, cegła po cegle.
W tym kontekście za konieczne uważam systemowe wyjaśnienie sytuacji dotyczących radnych, którzy według dostępnych informacji lub publicznych przekazów podejmowali zatrudnienie w jednostkach podległych Powiatowi Tomaszowskiemu albo z nimi związanych. Jako przykłady wymagające wyjaśnienia wskazuję: Szczepana Goskę, zatrudnionego w Specjalnym Ośrodku
Szkolno-Wychowawczym, a także Leona Karwata, a wcześniej Pawła Łuczaka, Tomasza Zdonka, Martynę Wojciechowską oraz Paulinę Sochę i innych.
Podkreślam wyraźnie, że przywołanie tych nazwisk nie ma charakteru personalnego ataku i nie przesądza o naruszeniu prawa przez którąkolwiek z wymienionych osób. Celem jest ustalenie, czy w Powiecie Tomaszowskim istniała lub istnieje praktyka zatrudniania radnych w jednostkach zależnych od Powiatu oraz czy praktyka ta była analizowana w świetle Kodeksu etycznego Radnych Rady Powiatu.
W związku z powyższym wnoszę o przygotowanie i przedstawienie pisemnej informacji obejmującej następujące zagadnienia:
1.
Czy w obecnej oraz poprzednich kadencjach radni Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim byli zatrudniani w jednostkach organizacyjnych podległych Powiatowi Tomaszowskiemu, współprowadzonych przez Powiat, nadzorowanych przez Powiat albo finansowanych ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Powiatu?
2.
W jakich jednostkach organizacyjnych byli zatrudnieni poszczególni radni?
3.
Na jakich stanowiskach byli zatrudnieni albo jaki był zakres wykonywanych przez nich obowiązków?
4.
W jakim okresie trwało zatrudnienie poszczególnych radnych?
5.
Czy zatrudnienie miało miejsce w czasie sprawowania mandatu radnego Rady Powiatu?
6.
Czy radni zatrudnieni w jednostkach powiatowych brali udział w głosowaniach, pracach komisji, opiniowaniu, debatach lub działaniach kontrolnych dotyczących jednostek, w których byli zatrudnieni?
7.
Czy Zarząd Powiatu Tomaszowskiego analizował takie sytuacje pod kątem obowiązującego Kodeksu etycznego Radnych Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim?
8.
Czy w takich przypadkach stosowano jakiekolwiek mechanizmy wyłączenia radnego z udziału w pracach, głosowaniach, opiniowaniu lub kontrolach dotyczących jednostki, w której był zatrudniony?
9.
Czy Zarząd Powiatu uznaje, że zatrudnienie radnego w jednostce podległej Powiatowi może stanowić bezpośredni lub pośredni interes osobisty w rozumieniu zasad wynikających z Kodeksu etycznego?
10.
Czy Zarząd Powiatu posiada procedury pozwalające zapobiegać sytuacjom, które mogą być odbierane przez mieszkańców jako konflikt interesów, forma zależności zawodowej albo polityczna gratyfikacja?
Jednocześnie wnoszę, aby Zarząd Powiatu Tomaszowskiego przedstawił Radzie Powiatu propozycje działań zapobiegawczych, które pozwolą w przyszłości uniknąć podobnych wątpliwości. W szczególności proszę o rozważenie:
•
opracowania procedury ujawniania przez radnych zatrudnienia, umów cywilnoprawnych lub innych relacji zawodowych z jednostkami organizacyjnymi Powiatu Tomaszowskiego;
•
utworzenia jawnego rejestru powiązań zawodowych radnych z jednostkami podległymi Powiatowi, współprowadzonymi przez Powiat, nadzorowanymi przez Powiat albo finansowanymi ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Powiatu;
•
przygotowania interpretacji lub stanowiska dotyczącego stosowania Kodeksu etycznego Radnych Rady Powiatu w sytuacjach, w których radny podejmuje zatrudnienie w jednostce powiatowej;
•
wprowadzenia zasady, że radny zatrudniony w jednostce powiatowej powinien powstrzymywać się od udziału w głosowaniach, komisjach, kontrolach, opiniowaniu lub debatach bezpośrednio dotyczących tej jednostki;
•
przygotowania informacji lub szkolenia dla radnych dotyczącego unikania konfliktu interesów, standardów jawności oraz praktycznego stosowania Kodeksu etycznego;
•
rozważenia aktualizacji Kodeksu etycznego Radnych Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim, jeżeli obecne zapisy okażą się niewystarczające do przeciwdziałania sytuacjom budzącym społeczne wątpliwości.
W mojej ocenie Powiat Tomaszowski powinien przyjąć jasny standard: mandat radnego nie powinien być łączony z relacją zawodowej zależności od jednostek, których funkcjonowanie radny może oceniać, opiniować, kontrolować lub współfinansować poprzez decyzje budżetowe. Jeżeli takie sytuacje już występowały lub występują, powinny być ujawnione, opisane i ocenione w świetle Kodeksu etycznego.
Kodeks etyczny Radnych Rady Powiatu nie może być traktowany jako zbiór pięknych deklaracji bez praktycznego znaczenia. Jeżeli mówi o bezstronności, bezinteresowności, unikaniu konfliktu interesów, jawności i odpowiedzialności, to te zasady powinny być stosowane również wtedy, gdy są politycznie niewygodne. W przeciwnym razie Kodeks staje się fasadą — ładną od frontu, lecz pustą w środku.
Zwracam się zatem o pisemną odpowiedź na niniejszy wniosek, przedstawienie analizy prawnej i etycznej opisanych sytuacji oraz wskazanie, jakie konkretne działania Zarząd Powiatu Tomaszowskiego zamierza podjąć, aby Kodeks etyczny Radnych Rady Powiatu był stosowany realnie, a nie wyłącznie deklaratywnie.

Z poważaniem
Mariusz Strzępek Radny Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim