Tomaszów Mazowiecki 5 czerwca 2026

Mariusz Strzępek
Radny Rady Powiatu Tomaszowskiego

Zarząd Powiatu Tomaszowskiego
za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Powiatu Tomaszowskiego

Wniosek radnego Rady Powiatu Tomaszowskiego do Zarządu Powiatu Tomaszowskiego w sprawie zlecenia audytu procedur ochrony małoletnich w Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim
Działając jako radny Rady Powiatu Tomaszowskiego, wnoszę do Zarządu Powiatu Tomaszowskiego o zlecenie niezależnego audytu w Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim, obejmującego w szczególności ocenę opracowania, aktualności, wdrożenia i praktycznego stosowania standardów ochrony małoletnich oraz procedur bezpieczeństwa obowiązujących w placówce.
Wniosek składam w związku ze zmianą na stanowisku dyrektora placówki. Tego rodzaju zmiana jest naturalnym i właściwym momentem do dokonania przeglądu procedur organizacyjnych, wychowawczych i ochronnych, zwłaszcza w jednostce tak szczególnej jak całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza.
Podkreślam, że niniejszy wniosek nie przesądza o jakichkolwiek nieprawidłowościach i nie ma charakteru personalnego. Celem proponowanego audytu powinno być działanie prewencyjne, porządkujące i gwarancyjne. Szczególnie, że w przeszłości mogliśmy obserwować sytuację związane z nadużywaniem wykorzystywania wizerunku osób małoletnich. Audyt powinien służyć przede wszystkim ochronie dzieci, wsparciu nowego kierownictwa placówki oraz zapewnieniu Zarządowi Powiatu pełnej i rzetelnej wiedzy o stanie procedur bezpieczeństwa.
Uzasadnienie wniosku
Dom dziecka nie jest zwykłą jednostką administracyjną. Jest miejscem, które dla dzieci staje się czasowym domem, przestrzenią codziennego życia, odpoczynku, nauki, rozmowy, kryzysu, nadziei i odbudowy poczucia bezpieczeństwa. Z tego względu standard ochrony małoletnich w takiej placówce powinien być szczególnie wysoki.
W placówce opiekuńczo-wychowawczej bezpieczeństwo dziecka nie może kończyć się na podpisanym dokumencie. Musi być widoczne w codziennym rytmie życia: w dyżurach, rozmowach, kontaktach z dorosłymi, sposobie reagowania na sygnały alarmowe,
dokumentowaniu zdarzeń, nadzorze nad osobami przebywającymi w placówce oraz w jasnych granicach dostępu osób z zewnątrz.
Obowiązek opracowania i wdrożenia standardów ochrony małoletnich wynika z przepisów ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności w zakresie obowiązków podmiotów prowadzących działalność związaną z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, sportem, realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub sprawowaniem opieki nad nimi.
Przepisy te, wprowadzone i wzmocnione w ramach tzw. ustawy Kamilka, nałożyły na podmioty pracujące z dziećmi obowiązek wdrożenia standardów ochrony małoletnich. Termin realizacji tego obowiązku upłynął 15 sierpnia 2024 r.
Z punktu widzenia Powiatu Tomaszowskiego jako organu prowadzącego szczególnie istotne jest nie tylko ustalenie, czy wymagane dokumenty zostały formalnie przyjęte, ale także czy są aktualne, zgodne z prawem, dostosowane do specyfiki domu dziecka i rzeczywiście stosowane w praktyce.
Wnoszę o objęcie audytem następujących obszarów
Audyt powinien w szczególności odpowiedzieć na pytanie, czy w Domu Dziecka „Słoneczko” zostały formalnie opracowane i przyjęte standardy ochrony małoletnich oraz czy dokumenty te są zgodne z aktualnym stanem prawnym, w tym ze zmianami obowiązującymi po wejściu w życie tzw. ustawy Kamilka.
Niezbędne jest również ustalenie, czy standardy zostały realnie dostosowane do szczególnej sytuacji dzieci przebywających w pieczy zastępczej, a więc dzieci często obciążonych doświadczeniem kryzysu rodzinnego, przemocy, zaniedbania, traumy, rozłąki z rodziną albo długotrwałej instytucjonalnej opieki.
Audyt powinien sprawdzić, czy standardy nie są wyłącznie dokumentem „na półkę”, lecz funkcjonują w codziennej praktyce placówki. Oznacza to konieczność oceny, czy pracownicy, wychowawcy, specjaliści, osoby współpracujące oraz kadra kierownicza zostali skutecznie zapoznani z procedurami, rozumieją swoje obowiązki i wiedzą, jak reagować w sytuacjach zagrożenia.
Ważnym elementem audytu powinno być także sprawdzenie, czy dzieci, w sposób dostosowany do ich wieku, dojrzałości i sytuacji emocjonalnej, zostały poinformowane o swoich prawach, o zasadach ochrony małoletnich oraz o tym, do kogo mogą zwrócić się w sytuacji zagrożenia, przemocy, naruszenia granic albo poczucia krzywdy.
Audyt powinien objąć również procedury reagowania na podejrzenie krzywdzenia dziecka, w tym przemocy rówieśniczej, przemocy ze strony dorosłych, nadużyć emocjonalnych, fizycznych lub seksualnych, zaniedbania, naruszania godności dziecka, przekraczania granic w relacjach dorosły–dziecko oraz innych zachowań wymagających natychmiastowej reakcji.
Osoby trzecie, wolontariusze i dostęp do placówki
Szczególnej ocenie powinny zostać poddane zasady przebywania na terenie placówki osób trzecich, w tym wolontariuszy, praktykantów, stażystów, darczyńców, wykonawców usług, przedstawicieli organizacji społecznych, gości oraz wszystkich innych osób, które mogą mieć choćby pośredni kontakt z wychowankami.
W tym zakresie audyt powinien sprawdzić, czy w placówce istnieje jasny regulamin wejść i przebywania osób trzecich, czy osoby te są ewidencjonowane, kto decyduje o ich dopuszczeniu na teren placówki, w jakich okolicznościach mogą mieć kontakt z dziećmi oraz czy kontakt ten odbywa się pod właściwym nadzorem.
Audyt powinien również ustalić, czy wolontariusze oraz inne osoby dopuszczane do działalności z udziałem małoletnich są weryfikowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w zakresie wymaganym przez ustawę o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
Za szczególnie istotne uważam sprawdzenie, czy w placówce obowiązuje zasada niedopuszczania do niekontrolowanego, indywidualnego kontaktu osób postronnych z wychowankami, a także czy dzieci są chronione w sytuacjach mniej formalnych: podczas wydarzeń, odwiedzin, akcji charytatywnych, zajęć dodatkowych, spotkań z darczyńcami, wyjazdów, wizyt wolontariuszy czy kontaktów z osobami wykonującymi usługi na rzecz placówki.
Proponowany zakres czynności audytowych
Wnoszę, aby audyt obejmował co najmniej:
1.
analizę dokumentacji dotyczącej standardów ochrony małoletnich, procedur interwencyjnych, regulaminów wewnętrznych, zasad kontaktu dzieci z osobami dorosłymi oraz zasad przebywania osób trzecich na terenie placówki;
2.
ocenę aktualności tych dokumentów w świetle obowiązujących przepisów prawa;
3.
sprawdzenie, czy dokumenty są dostosowane do specyfiki całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej;
4.
rozmowy lub konsultacje z kadrą kierowniczą, wychowawcami, specjalistami i innymi pracownikami placówki;
5.
ocenę sposobu zapoznania personelu z procedurami oraz sposobu dokumentowania tego faktu;
6.
ocenę sposobu informowania wychowanków o ich prawach, zasadach bezpieczeństwa i możliwych ścieżkach zgłaszania zagrożeń;
7.
weryfikację zasad dopuszczania osób trzecich, wolontariuszy, praktykantów, stażystów, darczyńców i wykonawców usług do kontaktu z dziećmi;
8.
sprawdzenie, czy procedury ochronne są stosowane w praktyce, a nie wyłącznie formalnie przyjęte;
9.
przygotowanie pisemnych wniosków oraz rekomendacji dla Zarządu Powiatu i dyrekcji placówki.
Audyt powinien zostać przeprowadzony z poszanowaniem prywatności dzieci, ochrony danych osobowych, tajemnicy informacji wrażliwych oraz dobra wychowanków. Jego celem nie powinno być publiczne piętnowanie kogokolwiek, lecz rzetelna diagnoza systemu bezpieczeństwa i wskazanie ewentualnych działań naprawczych.
Wniosek końcowy
Wnoszę o zlecenie niezależnego audytu w Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim oraz o przedstawienie Radzie Powiatu Tomaszowskiego informacji o wynikach audytu i ewentualnych rekomendacjach naprawczych, w zakresie możliwym do ujawnienia z uwagi na dobro dzieci, ochronę danych osobowych i charakter placówki.
Taki audyt może stać się dla nowego kierownictwa placówki jasnym punktem wyjścia, dla pracowników — wsparciem w codziennej odpowiedzialnej pracy, a dla Zarządu Powiatu — narzędziem realnego nadzoru nad bezpieczeństwem dzieci powierzonych pieczy instytucjonalnej.
Mając na uwadze szczególną odpowiedzialność Powiatu Tomaszowskiego za dzieci pozostające w pieczy zastępczej, wnoszę jak wyżej.