Tomaszów Mazowiecki 5 czerwca 2026

Mariusz Strzępek
Radny Rady Powiatu Tomaszowskiego

Zarząd Powiatu Tomaszowskiego
za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Powiatu Tomaszowskiego


INTERPELACJA / WNIOSEK
w sprawie weryfikacji zasad przyznawania kwoty pieniężnej do własnego dysponowania wychowankom Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim

Na podstawie art. 21 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, działając jako radny Rady Powiatu Tomaszowskiego, zwracam się z prośbą o przekazanie niniejszej interpelacji/wniosku Staroście Tomaszowskiemu oraz Zarządowi Powiatu Tomaszowskiego.
W związku ze zmianą na stanowisku dyrektora Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim wnoszę o przeprowadzenie szczegółowej weryfikacji zasad przyznawania, obniżania, wstrzymywania oraz wypłacania wychowankom placówki kwoty pieniężnej do własnego dysponowania, potocznie określanej jako kieszonkowe, w ostatnich latach.
Wniosek składam w trosce o przejrzystość funkcjonowania placówki opiekuńczo-wychowawczej, ochronę praw dzieci przebywających w instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz ocenę zgodności stosowanych procedur z obowiązującymi przepisami prawa. Niniejsze wystąpienie nie przesądza o wystąpieniu jakichkolwiek nieprawidłowości, lecz zmierza do ich rzetelnego wyjaśnienia, ustalenia stanu faktycznego oraz sprawdzenia procedur stosowanych w placówce.
Zgodnie z przepisami dotyczącymi instytucjonalnej pieczy zastępczej dziecku umieszczonemu w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewnia się między innymi kwotę pieniężną do własnego dysponowania przez dzieci od 5. roku życia. Wysokość tej kwoty, w określonych granicach, ustala co miesiąc dyrektor placówki. Kwota ta nie może być niższa niż 1% i wyższa niż 8% kwoty odpowiadającej świadczeniu, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W związku z powyższym wnoszę o:
1.
Przeprowadzenie wewnętrznej kontroli, audytu albo innej właściwej formy weryfikacji dotyczącej zasad przyznawania, obniżania, wstrzymywania oraz wypłacania
kieszonkowego wychowankom Domu Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim w latach 2021–2026.
2.
Przedstawienie obowiązujących obecnie oraz obowiązujących w badanym okresie regulaminów, procedur, zarządzeń dyrektora, instrukcji wewnętrznych albo innych dokumentów określających zasady przyznawania wychowankom kwoty pieniężnej do własnego dysponowania.
3.
Wskazanie, czy wysokość kieszonkowego była w badanym okresie ustalana co miesiąc przez dyrektora placówki, zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz czy zachowywano wymagane prawem minimalne i maksymalne granice tej kwoty.
4.
Przedstawienie zestawienia, w formie zanonimizowanej, obejmującego wysokość przyznawanego kieszonkowego w poszczególnych miesiącach i latach, z podziałem na liczbę wychowanków otrzymujących pełną kwotę, kwotę obniżoną albo nieotrzymujących wypłaty.
5.
Wyjaśnienie, czy w badanym okresie występowały przypadki obniżania, ograniczania, opóźniania albo niewypłacania kieszonkowego z powodów wychowawczych, dyscyplinujących, konfliktowych lub innych niezwiązanych bezpośrednio z przesłankami wynikającymi z przepisów prawa oraz wewnętrznych procedur placówki.
6.
Zweryfikowanie, czy kwota pieniężna do własnego dysponowania nie była wykorzystywana jako narzędzie wywierania presji na wychowanków, środek sankcyjny, forma nagrody i kary albo instrument wpływania na zachowanie dzieci poza dopuszczalnymi prawem i jasno określonymi procedurami.
7.
Ustalenie, czy wychowankowie Domu Dziecka „Słoneczko” byli w sposób zrozumiały i adekwatny do wieku informowani o przysługujących im prawach, zasadach przyznawania kieszonkowego, możliwości zgłaszania zastrzeżeń, a także o trybie wyjaśniania decyzji dotyczących wysokości lub braku wypłaty środków.
8.
Sprawdzenie, czy w dokumentacji placówki znajdują się skargi, notatki służbowe, zapisy rozmów z wychowankami, wystąpienia rodziców, opiekunów prawnych, sądu rodzinnego, kuratorów, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Rzecznika Praw Dziecka albo innych instytucji dotyczące zasad przyznawania, obniżania, wstrzymywania lub wypłacania kieszonkowego.
9.
Wskazanie, czy po zmianie na stanowisku dyrektora placówki Zarząd Powiatu Tomaszowskiego, Starosta Tomaszowski albo właściwe jednostki organizacyjne powiatu dokonały przeglądu dokumentacji finansowej, wychowawczej i organizacyjnej Domu Dziecka „Słoneczko”, w szczególności w zakresie dotyczącym praw wychowanków oraz gospodarowania środkami przeznaczonymi dla dzieci.
10.
Przedstawienie informacji, czy Zarząd Powiatu Tomaszowskiego zamierza wprowadzić jednolite, transparentne i zrozumiałe dla wychowanków zasady przyznawania
kieszonkowego, obejmujące również mechanizm kontroli, dokumentowania decyzji oraz możliwość zgłaszania zastrzeżeń przez dzieci lub osoby działające w ich interesie.
11.
Wskazanie, czy w ocenie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego obecnie obowiązujące procedury w Domu Dziecka „Słoneczko” zapewniają wystarczającą ochronę praw wychowanków w zakresie swobodnego dysponowania należną im kwotą pieniężną.
12.
Przedstawienie informacji, czy w przypadku stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości Zarząd Powiatu Tomaszowskiego przewiduje podjęcie działań naprawczych, w tym zmianę procedur, dodatkowe szkolenia pracowników placówki, wzmocnienie nadzoru albo przeprowadzenie rozmów wyjaśniających z wychowankami w warunkach zapewniających im bezpieczeństwo, poufność i swobodę wypowiedzi.
Uzasadnienie
Dom Dziecka „Słoneczko” w Tomaszowie Mazowieckim jest placówką, której działalność dotyczy dzieci znajdujących się w szczególnej sytuacji życiowej. Z tego względu sposób wykonywania zadań opiekuńczo-wychowawczych powinien podlegać szczególnej staranności, przejrzystości i wrażliwości.
Kwota pieniężna do własnego dysponowania przez dziecko nie jest wyłącznie dodatkiem finansowym. W praktyce pełni istotną funkcję wychowawczą i rozwojową. Uczy samodzielności, odpowiedzialności, podejmowania decyzji, planowania wydatków oraz poczucia sprawczości. Dla dziecka przebywającego w pieczy zastępczej może być także jednym z niewielu obszarów realnej autonomii.
Z tego powodu zasady przyznawania i wypłacania kieszonkowego powinny być jasne, przewidywalne, udokumentowane oraz zrozumiałe dla wychowanków. Nie powinny budzić wątpliwości co do zgodności z przepisami prawa, zasadami równego traktowania oraz dobrem dziecka.
W szczególności wymaga wyjaśnienia, czy w ostatnich latach kieszonkowe nie było wykorzystywane jako narzędzie wywierania presji na wychowanków, środek sankcyjny, arbitralna kara albo mechanizm budowania zależności dziecka od osoby dorosłej. Podkreślam, że niniejszy wniosek nie przesądza o wystąpieniu nieprawidłowości, lecz zmierza do rzetelnej weryfikacji praktyk stosowanych w placówce, oceny zgodności procedur z obowiązującymi przepisami oraz zapewnienia najwyższych standardów ochrony praw dzieci.
Zmiana na stanowisku dyrektora placówki stanowi właściwy moment do dokonania przeglądu dokumentacji, procedur i praktyk organizacyjnych, szczególnie w tych obszarach, które bezpośrednio dotyczą praw, bezpieczeństwa i codziennego funkcjonowania wychowanków.
Mając na względzie kompetencje kontrolne i informacyjne radnego powiatowego, a także przepisy ustawy o samorządzie powiatowym dotyczące składania interpelacji, zapytań i wniosków, wnoszę o udzielenie pisemnej odpowiedzi na niniejsze wystąpienie, przedstawienie wyników przeprowadzonej weryfikacji oraz wskazanie działań naprawczych, jeżeli kontrola wykaże ewentualne nieprawidłowości.
Jednocześnie wnoszę, aby odpowiedź obejmowała nie tylko ogólne stanowisko Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, lecz również konkretne informacje dotyczące dokumentów, procedur, ustaleń oraz planowanych lub podjętych działań organizacyjnych.

Z poważaniem,
Radny Rady Powiatu Tomaszowskiego