Tomaszów Mazowiecki, dnia 3 czerwca 2026 r.

Mariusz Strzępek
Radny Rady Powiatu Tomaszowskiego

Pan
Dariusz Kowalczyk Starosta Powiatu Tomaszowskiego za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Powiatu Tomaszowskiego

Interpelacja / wniosek w sprawie zasadności finansowania lub współfinansowania Rajdu Rodzinnego im. rotmistrza Witolda Pileckiego
Szanowny Panie Starosto,
działając jako radny Rady Powiatu Tomaszowskiego, zwracam się z wnioskiem o przedstawienie informacji oraz ponowne przeanalizowanie zasadności ewentualnego finansowania lub współfinansowania przez Powiat Tomaszowski wydarzenia pod nazwą Rajd Rodzinny imienia rotmistrza Witolda Pileckiego.
Na wstępie pragnę jednoznacznie podkreślić, że nie jestem przeciwnikiem organizowania rajdów rodzinnych, wydarzeń patriotycznych, inicjatyw edukacyjnych ani przedsięwzięć służących integracji mieszkańców. Przeciwnie — aktywność społeczna, wychowanie młodzieży w duchu odpowiedzialności za wspólnotę, pielęgnowanie pamięci historycznej oraz popularyzowanie postaw obywatelskich zasługują co do zasady na uznanie i wsparcie.
Przedmiotem mojego wystąpienia nie jest więc sama idea rajdu ani jego patriotyczny charakter. Problem dotyczy natomiast poważnego kontekstu personalnego i moralnego związanego — według dostępnych informacji i dokumentów wymagających jednoznacznej weryfikacji — z jedną z osób zaangażowanych w organizację tego wydarzenia.
Imię rotmistrza Witolda Pileckiego nie jest zwykłym patronatem. Nie jest ozdobnikiem na plakacie, dekoracją wydarzenia ani neutralnym symbolem historycznym. To nazwisko jednego z największych bohaterów polskiej historii XX wieku — żołnierza Wojska Polskiego, oficera kawalerii, uczestnika wojny obronnej 1939 roku, współtwórcy konspiracji niepodległościowej,
a przede wszystkim człowieka, który dobrowolnie podjął misję przedostania się do niemieckiego obozu Auschwitz.
Rotmistrz Pilecki nie poszedł tam po świadectwo dla samego siebie. Poszedł tam, by zorganizować siatkę konspiracyjną, dokumentować zbrodnie niemieckie, nieść pomoc współwięźniom i przekazywać światu prawdę o piekle obozu. Jego misja pozostaje jednym z najbardziej przejmujących aktów odwagi w historii Europy czasu wojny. Była to odwaga samotna, cicha, pozbawiona teatralności, a przez to tym większa. Pilecki stał się symbolem sumienia Rzeczypospolitej — człowiekiem, który nie cofnął się tam, gdzie inni nie mieliby prawa nawet oczekiwać bohaterstwa.
Po zakończeniu wojny nie doczekał się jednak sprawiedliwości ani wdzięczności ze strony państwa, które znalazło się pod władzą komunistycznego aparatu przemocy. Został aresztowany przez funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, osadzony w kazamatach Urzędu Bezpieczeństwa, brutalnie przesłuchiwany i poddawany fizycznym oraz psychicznym torturom. Następnie postawiono go przed sądem w procesie, który nie miał nic wspólnego z rzeczywistą sprawiedliwością, lecz był elementem represji wobec żołnierzy niepodległościowego podziemia i ludzi wiernych wolnej Polsce.
Witold Pilecki został zamordowany 25 maja 1948 roku strzałem w tył głowy. Był to mord sądowy dokonany przez aparat władzy komunistycznej Polski. Przez dziesięciolecia próbowano wymazać jego imię, ukryto miejsce pochówku, a pamięć o nim skazano na milczenie. Dzisiaj każde publiczne posługiwanie się jego nazwiskiem wymaga szczególnej odpowiedzialności, ostrożności i moralnej czystości intencji.
W tym właśnie kontekście szczególne wątpliwości budzą informacje dotyczące jednej z osób zaangażowanych w organizację Rajdu Rodzinnego im. rotmistrza Witolda Pileckiego. Według posiadanych informacji osoba ta miała w przeszłości odbywać karę pozbawienia wolności za przestępstwa pospolite związane z kradzieżami. Co więcej, zgodnie z dokumentami, które weryfikowałem w IPN, osoba ta podpisała deklarację współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa PRL.
Powstaje zasadnicze pytanie, czy Powiat Tomaszowski powinien w jakimkolwiek wymiarze angażować środki publiczne w przedsięwzięcie organizowane przy udziale takiej osoby, zwłaszcza gdy wydarzenie nosi imię rotmistrza Witolda Pileckiego.
Służba Bezpieczeństwa PRL była elementem systemu przemocy politycznej, którego wcześniejszą twarzą był Urząd Bezpieczeństwa. Aparaty te służyły utrwalaniu władzy komunistycznej, inwigilacji społeczeństwa, zwalczaniu opozycji, niszczeniu życiorysów ludzi niezależnych oraz represjom wobec osób sprzeciwiających się systemowi. W tym sensie SB była kontynuacją logiki państwa, które wcześniej ścigało, torturowało i mordowało żołnierzy niepodległościowego podziemia, w tym rotmistrza Witolda Pileckiego.
Dlatego zestawienie nazwiska rotmistrza Pileckiego — ofiary komunistycznego aparatu represji — z osobą, która według dostępnych informacji miała podpisać deklarację
współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa PRL, może być odbierane jako głęboko bolesny dysonans moralny. Może być również postrzegane jako policzek wymierzony pamięci człowieka zamordowanego przez system, którego służby represji były następnie kontynuowane i rozwijane przez organy bezpieczeństwa PRL.
Nie chodzi tu o odmawianie komukolwiek prawa do działalności społecznej, udziału w życiu publicznym czy osobistej przemiany. Chodzi natomiast o standardy, jakimi powinien kierować się samorząd powiatowy jako wspólnota mieszkańców i dysponent środków publicznych. Powiat Tomaszowski, podejmując decyzje o finansowaniu wydarzeń, powinien brać pod uwagę nie tylko formalną poprawność wniosku, ale również zaufanie publiczne, dobre imię samorządu, kontekst organizacyjny przedsięwzięcia oraz godność patrona, którego imieniem wydarzenie się posługuje.
Finansowanie lub współfinansowanie wydarzenia przez Powiat Tomaszowski może być bowiem odebrane nie tylko jako wsparcie dla samej idei rajdu, ale również jako forma instytucjonalnej akceptacji dla całego jego zaplecza organizacyjnego. W przypadku wydarzenia noszącego imię rotmistrza Witolda Pileckiego taka akceptacja wymaga szczególnej rozwagi.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Starosty z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania oraz rozważenie poniższych wniosków:
1.
Czy Powiat Tomaszowski finansował, współfinansował albo planuje finansować Rajd Rodzinny im. rotmistrza Witolda Pileckiego?
2.
Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej, kwoty, trybu oraz źródła finansowania ewentualnego wsparcia. Proszę także o wskazanie kwoty wnioskowanej.
3.
Czy przed podjęciem decyzji o wsparciu wydarzenia dokonano analizy reputacyjnej organizatorów lub osób bezpośrednio zaangażowanych w jego przygotowanie?
4.
Czy Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Mazowieckim posiadało wiedzę o opisanym powyżej kontekście dotyczącym jednej z osób zaangażowanych w organizację wydarzenia?
5.
Czy Zarząd Powiatu Tomaszowskiego lub właściwe komórki organizacyjne Starostwa zamierzają ponownie przeanalizować zasadność jakiegokolwiek udziału finansowego Powiatu Tomaszowskiego w tym przedsięwzięciu?
6.
Czy w przypadku potwierdzenia opisanych informacji Powiat Tomaszowski rozważy wycofanie finansowania lub powstrzymanie się od jego udzielenia?
7.
Czy Powiat Tomaszowski posiada lub zamierza przyjąć procedury dotyczące weryfikacji organizatorów wydarzeń patriotycznych, historycznych i edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych?
Pamięć o rotmistrzu Witoldzie Pileckim nie jest sprawą umowną. Nie jest wygodnym szyldem, który można zawiesić nad dowolną inicjatywą. Jest zobowiązaniem. Wymaga powagi, czystości intencji, ostrożności organizacyjnej i szacunku wobec człowieka, który za wierność Polsce zapłacił życiem.
Dlatego uważam, że Powiat Tomaszowski — z uwagi na wskazany kontekst — nie powinien uczestniczyć w finansowaniu ani współfinansowaniu tego wydarzenia w żadnym wymiarze, jeżeli opisane okoliczności znajdą potwierdzenie w dokumentach.
Z poważaniem,
Mariusz Strzępek